„Wiem, że czasami ludzie czytają wiersze i płaczą”
Władysław Broniewski (1897 - 1962) - życie i twórczość
KALENDARIUM ŻYCIA WŁ. BRONIEWSKIEGO
17 XII 1897 - PŁOCK - rodzi się
przyszły poeta 1906 - 1915 - uczy się w Gimnazjum Płockim 1914 - zostaje redaktorem pisma szkolnego Młodzi idą 1915 - 1918 - wstępuje do Legionów 1917 - odmawia przysięgi na wierność Austrii i zostaje uwięziony 1918 - opuszcza wojsko, zdaje maturę, rozpoczyna studia na
Uniwersytecie Warszawskim; ponownie wstępuje do wojska - uczestniczy w
kampaniach na wschodzie 1921 - ostatecznie opuszcza wojsko w randze kapitana jako kawaler
Orderu Virtuti Militari i Krzyża Walecznych; kontynuuje studia,
wstępuje do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej Życie 1923 - zostaje sekretarzem redakcji czasopisma Nowa Kultura 1925 - debiut literacki - wydaje tomik wierszy Wiatraki 1925 - 1936 - pracuje jako sekretarz w redakcji Wiadomości Litarackich 1927 - wydaje tomik wierszy Dymy nad miastem 1929 - cenzura konfiskuje jego poemat Komuna Paryska 1929 - 1931 - redaguje Miesięcznik Literacki 1931 - zostaje aresztowany wraz z całym zespołem redakcyjnym 1932 - wydaje tomik wiersz Troska i pieśń 1936 - uczestniczy w Kongresie Pracowników Kultury we Lwowie 1938 - wydaje tomik wierszy Krzyk ostateczny 1939 - Związek Zawodowy Literatów Polskich Przyznaje poecie nagrodę
literacką - jedyną przed wojną; we wrześniu zostaje przydzielony do Ośrodka
Zapasowego 28 dywizji w Zbarażu 1940 - przebywa we Lwowie, zostaje aresztowany i zesłany w głąb ZSRR 1942 - opuszcza więzienie, podejmuje pracę w Ambasadzie Polskiej w
Kujbyszewie; wstępuje do armii generała Andersa i wraz z nią udaje się do
Iranu, a później do Palestyny; zostaje zmuszony do opuszczenia służby czynnej 1943 - wydaje tomik wierszy Bagnet na broń 1945 - wydaje tomik wierszy Drzewo rozpaczające; wraca do
kraju - zamieszkuje w Łodzi, potem w Warszawie 1946 - otrzymuje nagrody literackie miasta Łodzi i Warszawy 1948 - wydaje tomik wierszy Wiersze warszawskie 1950 - otrzymuje Państwową Nagrodę Literacką I stopnia 1951 - wydaje tomik wierszy Nadzieja, poemat Mazowsze
i wybór wierszy Dla dzieci 1953- wydaje poemat Wisła 1955 - ponownie otrzymuje Nagrodę Literacką I stopnia 1956 - wydaje zbiorek poetycki Anka - poświęcony tragicznie
zmarłej córce Joannie 10 II 1962 - Warszawa - umiera.
Dorobek Wł. Broniewskiego jest
w całości poetycki. Pierwsze wiersze, ogłosił w roku 1924 w „Nowej Kulturze”,
ale właściwym debiutem był tom Wiatraki (1925) oraz opracowany wspólnie
ze Stanisławem Ryszardem Stande i Witoldem Wandurskim manifest poezji
rewolucyjnej Trzy salwy (1925). W latach miedzywojennych wydał szereg
wierszy: Dymy nad miastem (1927), Troska i pieśń (1932), Krzyk
ostateczny (1938). Piękny poemat z 1929 roku Komuna Paryska został
skonfiskowany przez cenzurę. Ponadto opublikował w „Wiadomościach Literackich”
szereg artykułów o poezji proletariackiej.
Międzywojenna liryka poety nawiązuje do tradycji romantycznej; występują w niej
właściwości emocjonalizmu, patosu i apostroficzności stylu, dynamika i
ekspresywność obrazowania, typ bohatera – samotnego rewolucjonisty. Stosująca
wiersz regularny twórczość W. Broniewskiego mieści się w skamandryckim modelu
poezji. W tej romantyczno-skamandryckiej formie poeta wyraża aktualną tematykę
społeczną i polityczną, odwołującą się do tradycji ruchu robotniczego walkę
proletariatu i wynikającą z opisu jego położenia ideę rewolucji.
Podczas wojny poeta wydał tom wierszy Bagnet na broń (1943) i Drzewo
rozpaczające (1945), które są opisem jego wojennych losów; pobytu w Rosji,
doświadczeń żołnierskich i emigracyjnej tęsknoty za krajem.
W utworach wydanych po wojnie dominuje tematyka rewolucyjna w ujęciu agitacyjnym
i propagandowym. Wiersze pochodzące ze zbioru Nadzieja (1951) oraz
poematy Opowieść o życiu i śmierci Karola Waltera – Świerczewskiego
(1948), i Słowo o Stalinie (1949) podejmują zgodne z programem
socrealizmu tematy walki, pracy i odbudowy. W późniejszych latach powstają
dłuższe poematy opisowe; Mazowsze (1951) i nie ukończony cykl Wisła
(1953), które są sentymentalnym powrotem do lat młodości, wspomnieniami z
własnej biografii i twórczości oraz wyrazem zauroczenia mazowieckim krajobrazem.
Inne godne uwagi utwory to cykl wierszy Anka (1956) w tonie
liryczno-osobistym, poświęcone tragicznie zmarłej córce poety oraz Pamiętnik
1918 – 1922 (wydany po śmierci poety w 1984). Jako tłumacz przekładał rosyjską
poezję i prozę XIX i XX wieku.
(jtej SP5)
Pan Władysław jest patronem
naszej pięknej szkoły.
Władał biegle swoim piórem
pisząc nam utwory.
O jesieni, wiośnie, lecie
i o mroźnej zimie.
O kukułce i wiewiórce,
świerku, jarzębinie.
My te wszystkie wiersze znamy,
bardzo chętnie je czytamy.
I ty spróbuj mój kolego, poznać wiersze Broniewskiego.
---------
(jtej SP5)
Kochany panie Władysławie,
dziękujemy Ci za to,
że wprowadzasz nas w krainę uczuć i wyobraźni.
Wzruszasz nasze serca pięknymi wierszami,
dzięki każdej linijce nowe doznania mamy... Jesienny wiatr hula nam po głowie,
Już Nowy Rok zaczął się W szkole. W parku liście kasztanów i dębów zbieramy,
i piękne bukiety z nich układamy...
otwieram oczy - nie widzę darów jesieni -
Widzę więcej - tomik Pana poezji.
Patron